CLD ili ILD - šta mjere i zašto se brojevi ne poklapaju

U tehničkim listovima evropskih proizvođača tvrdoća se najčešće izražava kao CLD u kilopaskalima, a u američkim i azijskim katalozima kao ILD u njutnima ili funtama. Isti materijal, dvije potpuno različite brojke.

CLD - pritisak preko cijele površine

CLD (Compression Load Deflection, EN ISO 3386) sabija uzorak pločom većom od uzorka - cijela površina nosi. Standardno se očitava napon pri 40% sabijanja i izražava u kPa. Zato je CLD svojstvo materijala: ne zavisi bitno od dimenzija uzorka.

ILD - utiskivanje diska

ILD (Indentation Load Deflection, ASTM D3574) utiskuje disk prečnika 323 mm u uzorak debljine oko 100 mm i mjeri silu u N (ili lbf) pri 40% utiskivanja. Pošto disk ne pokriva cijelu površinu, rezultat nosi i uticaj zatezanja okolnog materijala - ILD je svojstvo uzorka, ne samo materijala.

Zašto konverzija ne postoji

• Različite mjerne jedinice: napon (kPa) naspram sile (N).
• ILD zavisi od debljine i površine uzorka; CLD ne.
• Odnos ILD/CLD nije konstantan - mijenja se sa tipom pjene (HR pjene imaju drugačiji oblik krivulje sabijanja nego standardne).

Grube tablice konverzije koje kruže internetom mogu poslužiti za prvu orijentaciju, ali za specifikaciju proizvoda su neupotrebljive.

Šta tražiti u praksi

• Poredite tvrdoće samo unutar iste metode i istog standarda.
• U specifikaciji navedite metodu, procenat sabijanja i toleranciju (npr. CLD 40%: 4.0 ± 15% kPa).
• Ako imate referentni uzorak konkurentskog materijala, pošaljite ga uz upit - mjerenje istom metodom je najpouzdanije poređenje.